Hoe weet je of je te veel traint?
Waarom méér trainen niet altijd betere resultaten betekent.
We leven in een wereld waarin "hard werken" vaak wordt gezien als de sleutel tot succes.
Nog een training.
Nog een rondje hardlopen.
Nog iets zwaarder.
Nog iets meer discipline.
Ik geloofde dat jarenlang ook.
Tot ik ontdekte dat je alles 'goed' kunt doen en je tóch steeds vermoeider kunt gaan voelen.
Sterker worden gebeurt namelijk niet alleen tijdens je training.
Het gebeurt grotendeels ook tijdens het herstel.
Wanneer wordt gezond trainen ongezond?
Bewegen is één van de beste dingen die je voor je gezondheid kunt doen.
Regelmatige krachttraining verlaagt het risico op hart- en vaatziekten, diabetes type 2, osteoporose en depressieve klachten en draagt bij aan een betere kwaliteit van leven.
Maar...
Meer is niet altijd beter.
Wanneer je lichaam onvoldoende tijd krijgt om te herstellen, kan de balans tussen belasting en herstel verdwijnen.
En juist dan ontstaan vaak klachten.
Signalen dat je misschien te veel traint
Iedereen heeft weleens een vermoeiende week.
Dat betekent niet direct dat je overtraind bent.
Maar wanneer meerdere van onderstaande signalen wekenlang aanwezig zijn, is het verstandig om kritisch naar je herstel te kijken.
Je kunt last krijgen van:
voortdurende vermoeidheid;
minder energie dan normaal;
spierpijn die lang blijft hangen;
slechter slapen;
minder motivatie om te trainen;
slechtere prestaties in de sportschool;
een verhoogde hartslag in rust;
vaker ziek zijn;
stemmingswisselingen of prikkelbaarheid;
moeite met concentreren;
een menstruatiecyclus die verandert of uitblijft.
Veel mensen denken dan dat ze juist nóg harder moeten trainen.
Vaak is het tegenovergestelde waar.
Het is niet altijd de training
Dit is misschien wel de belangrijkste les.
Je lichaam maakt geen onderscheid tussen verschillende soorten stress.
Een zware training, een drukke baan, slecht slapen, relatieproblemen, financiële zorgen, zwangerschap, een tekort aan voeding.
Voor je lichaam telt alles mee.
Daardoor kan een trainingsschema dat een paar maanden geleden perfect werkte, ineens te zwaar worden.
Niet omdat je zwakker bent geworden.
Maar omdat je totale belasting is veranderd.
De rol van cortisol
Cortisol is een belangrijk hormoon dat helpt om energie vrij te maken tijdens inspanning en stress.
Na een training stijgt cortisol tijdelijk. Dat is normaal.
Problemen ontstaan pas wanneer je lichaam voortdurend onder druk staat en nauwelijks de kans krijgt om te herstellen.
Dan kun je klachten ervaren zoals:
aanhoudende vermoeidheid
moeite met herstellen
slechter slapen
meer trek in zoet
minder vooruitgang
het gevoel dat je continu "aan" staat.
Belangrijk om te weten is dat deze klachten niet automatisch betekenen dat je cortisol te hoog is. Ze kunnen ook andere oorzaken hebben. Zie ze daarom als een signaal om breder naar je leefstijl te kijken.
Wanneer moet je aan de bel trekken?
Blijf je wekenlang extreem vermoeid?
Worden je prestaties steeds slechter?
Of ervaar je klachten die je niet kunt verklaren?
Dan is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts of een andere zorgprofessional.
Soms spelen er namelijk ook andere factoren mee, zoals een ijzertekort, schildklierproblemen, een vitamine B12-tekort of andere medische oorzaken.